ทิศทางและนโยบาย · 19 ตุลาคม 2569
ช่องว่างที่ยังไม่มีใครยืน ใครให้ความรู้และบริการวิจัยแก่รีสอร์ทต่างจังหวัดและคลินิกรายกลาง
โรงพยาบาลขนาดใหญ่สร้างศูนย์ของตนเองได้ แต่ผู้เล่นรายกลางและรายเล็กยังไม่มีตัวกลาง นี่คือเหตุผลที่เครือข่ายต้องไม่เป็นของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง
นพ.บรรลือ กองไชย

บทความนี้เป็นความเห็นของผู้เขียนในฐานะผู้ริเริ่มเครือข่าย เพื่อเปิดประเด็นอภิปราย
1. ภาพตลาดวันนี้
ความสนใจด้านการมีอายุยืนในไทยเติบโตเร็ว ผู้เล่นในตลาดแบ่งได้คร่าว ๆ เป็น 3 กลุ่ม
- โรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่ มีทีมแพทย์ ห้องปฏิบัติการ และงบลงทุน สามารถสร้างศูนย์ของตนเองและพัฒนาโปรแกรมได้ครบวงจร
- รีสอร์ทและโรงแรมสุขภาพในต่างจังหวัด มีพื้นที่ บรรยากาศ และผู้เข้าพักระยะยาว แต่ส่วนใหญ่ไม่มีแพทย์ประจำและไม่มีระบบวัดผล
- คลินิกรายกลางและรายเล็ก มีแพทย์และความใกล้ชิดกับผู้รับบริการ แต่ขาดทรัพยากรด้านองค์ความรู้ใหม่ ระบบข้อมูล และงานวิจัย
2. ช่องว่างอยู่ที่ไหน
กลุ่มที่ 2 และ 3 มีจำนวนมากและกระจายทั่วประเทศ แต่เจอปัญหาคล้ายกัน
- องค์ความรู้กระจัดกระจาย ข้อมูลส่วนใหญ่ที่เข้าถึงง่ายมาจากผู้ขายผลิตภัณฑ์ ซึ่งมีแรงจูงใจทางการค้า
- ไม่มีมาตรฐานกลาง ทั้งด้านขอบเขตบริการ การคัดกรองความปลอดภัย และบทบาทของแพทย์
- วัดผลไม่ได้ เมื่อไม่มีตัวชี้วัดและระบบติดตาม ก็พิสูจน์คุณภาพไม่ได้ และแข่งขันได้ด้วยราคาเท่านั้น
- ไม่มีช่องทางเข้าสู่งานวิจัย ทั้งที่ผู้รับบริการระยะยาวเป็นกลุ่มที่ให้ข้อมูลผลลัพธ์ระยะยาวได้
3. ทำไมตัวกลางต้องเป็นกลาง
ถ้าตัวกลางเป็นของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง ผู้เล่นรายอื่นจะลังเลที่จะแบ่งปันข้อมูลและเข้าร่วม เพราะกลัวว่าจะกลายเป็นช่องทางขายของคู่แข่ง
เครือข่ายที่ได้ผลจึงควรมีลักษณะดังนี้
- กำกับโดยคณะกรรมการร่วม จากหลายภาคส่วน ทั้งวิชาการ วิชาชีพ ผู้ประกอบการ และภาครัฐ
- แยกเนื้อหาวิชาการออกจากการขาย บทความต้องอ้างหลักฐาน ระบุผลประโยชน์ทับซ้อน และไม่ใช้เป็นช่องทางโฆษณา
- ใช้มาตรฐานเปิด ภาคีทุกรายเข้าถึงแนวปฏิบัติ แบบฟอร์ม และตัวชี้วัดเดียวกันได้
- เปิดทางสู่งานวิจัย มีโครงสร้างให้ภาคีรายเล็กเข้าร่วมการศึกษาหลายศูนย์ (multi-site) ภายใต้การกำกับด้านจริยธรรม
4. สิ่งที่เครือข่ายจะทำในช่วงก่อตั้ง
- เผยแพร่บทความวิชาการที่ผ่านการตรวจทาน ทั้ง 3 สาย คือ วิชาการ ทิศทางและนโยบาย และต้นแบบต่างประเทศ
- ร่างแนวปฏิบัติขั้นต่ำสำหรับบริการด้านการมีอายุยืนที่มีแพทย์กำกับ เพื่อเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- จัดงานประจำปีเพื่อให้ภาคีนำเสนอผลงานและข้อมูล รวมถึงผลที่ไม่เป็นบวก
- เชื่อมภาคีรายกลางและรายเล็กเข้ากับสถาบันวิจัยและผู้เชี่ยวชาญ
5. คำเชิญ
ถ้าท่านเป็นผู้ประกอบการรีสอร์ท คลินิก นักวิจัย หรือหน่วยงานที่เห็นช่องว่างเดียวกัน เครือข่ายเปิดรับภาคีผู้ก่อตั้ง ผู้เขียน และผู้ตรวจทาน สมัครได้ที่ส่วน “เข้าร่วม” บนหน้าแรก